حسين مير حيدر
382
معارف گياهى ( فارسى )
مصرف شود زيرا خاصيت آن به شكل نيمكوفته بيشتر حفظ مىشود . نيمكوفتهء هليله زرد علاوه بر خواص فوق براى مالش و شستوشوى دندانها به منظور جلوگيرى از خونريزى بن دندان و تقويت لثهها و رويانيدن گوشت لثه و در درمان بواسير خونى نيز كاربرد دارد . مقدار خوراك هليله در مورد خيس كرده يا دمكردهء آن 40 گرم است . گرد سوختهء هليله كابلى نيز براى تقويت دندان و لثه و جلوگيرى از خونريزى نافع است . هليله كابلى چون مدر است در موارد عدم دفع ادرار و سنگ مثانه و آب آوردن شكم نيز مفيد است . هليله سياه هندى كه در ابعاد يك مويز بىدانه است ، مسهل سودا مىباشد و براى تصفيهء خون از اخلاط سوداوى و تقويت رودهها و تسكين درد بواسير مفيد است . نگه داشتن و مكيدن آن در دهان براى تقويت لثهها مفيد است . در مورد مبتلايان به لقوه طبق نظر شيخ الرئيس ابو على سينا ، محمد بن زكرياى رازى و عدهاى از ساير حكما اگر هر روز يك عدد هليلهء كابلى كه دانهء آن بيرون آورده شده باشد ، در دهان گذارده شود و جويده شود تا تمام آن فرو رود و بلع شود و يا هليله سياه هندى را در دهان گذارده و بجوند و يا هليله كابلى را نيمكوب كرده با عسل مخلوط و بخورند براى شفاى لقوه بسيار مؤثر است . هليله سياه مضر كبد است ، از اين نظر بايد با عسل خورده شود . مقدار خوراك از جرم هليله سياه تا 10 گرم و در دمكردهها تا 35 گرم براى هر خوراك است . مربّاى هليله : معده را تقويت مىكند و خملهاى معده را محكم مىكند و براى هضم غذا بسيار نافع است . اشتها را زياد مىكند و نفخ معده را تحليل مىبرد و باقيماندهء هضم نشدهء از غذاهاى قبلى در معده را دفع مىكند . در جلوگيرى از سفيد شدن مو مؤثر است . براى اشخاصى كه سوداى ناشى از بلغم دارند مفيد است . مقوى دماغ و حافظه است . مداومت مصرف مربّاى هليله براى سردردهاى حادث از اختلال معده نافع است . مربّا اگر با عسل درست شود ، براى كاهش نسيان و فراموشى و افزايش ديد چشم مفيد است . روش تهيه مربّاى هليله : 100 عدد هليله كابلى تازه را گرفته و اگر هليله كابلى تازه در دسترس نباشد 100 عدد هليله خشك را مىگيرند و با روش زير آن را تازه مىكنند . هليلهها را در ظرف آبى كه غرقاب شوند مىخيسانند و مقدارى در حدود 200 گرم خاكستر چوب ، اگر خاكستر چوب بلوط يا مو باشد بهتر است ، در آن مىريزند و هر 3 - 2 روز يكبار آب و خاكستر را عوض مىكنند كه تازه شود . اين عمل را تا 9 روز ادامه مىدهند پس از 9 روز هليلهها را كه تازه شده است بيرون